Równe traktowanie – co to jest?
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej wskazuje, iż wszyscy są równi wobec prawa. Każdy ma prawo do równego traktowania przez władze publiczne. „Nikt nie może być dyskryminowany w życiu publicznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Kobieta i mężczyzna
w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym
i gospodarczym” (źródło: http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm).
Dyskryminacja – jest to forma wykluczenia społecznego = marginalizacji. Jej cechą szczególną jest mniej korzystne traktowanie danego człowieka, aniżeli innego w analogicznej sytuacji z powodu: wieku, płci, orientacji seksualnej, niepełnosprawności, rasy, narodowości, religii, światopoglądu, itd.
Rozróżnia się dyskryminację bezpośrednią i pośrednią. O pierwszej mówimy w sytuacji, gdy dana osoba jest mniej przychylnie traktowana, niż inna w podobnej sytuacji biorąc pod uwagę ww. cechy. Zaś z dyskryminacją pośrednią mamy do czynienia, w przypadku, gdy pozornie neutralne kryterium, działanie, przepis wykorzystane są w jednakowy sposób wobec wszystkich, jednak negatywnie oddziałują one na daną grupę społeczną. Jest to faworyzowanie jednej grupy jednocześnie niekorzystne traktowanie innej.
Przykłady dyskryminacji ze względu na daną płaszczyznę problemu:
a) dyskryminacja w aspekcie wieku (defaworyzowanie osób starszych w sytuacjach zatrudnienia na dane stanowisko, które nie jest prawnie ograniczone wiekiem; ignorowanie potrzeb dokształcania pracowników w wieku przedemerytalnym),
b) dyskryminacja w aspekcie niepełnosprawności (agresja słowna ze względu na dane schorzenie; ograniczanie możliwości zatrudnienia osoby niepełnosprawnej na danym stanowisku pracy – nie mającym ograniczenia prawnego),
c) dyskryminacja w aspekcie rasy, narodowości, etniczności (odmowa przyjęcia do placówki służby zdrowia, do pracy, do sklepu, kawiarni itd. osobie należącej do danej mniejszości narodowej, czy etnicznej; agresja werbalna i niewerbalna wobec takiej osoby),
d) dyskryminacja w aspekcie orientacji seksualnej (odmowa przyjęcia do pracy osoby będącej odmiennej orientacji seksualnej; agresja werbalna i niewerbalna wobec ww. osoby),
e) dyskryminacja w aspekcie płci (faworyzowanie płci męskiej w niektórych zawodach, niekorzystny system wynagrodzenia za pracę ze względu na płeć),
f) dyskryminacja w aspekcie wyznania, religii, światopoglądu (odmowa przyjęcia do pracy osoby o odmiennej religii; uzależnienie przyjęcia do pracy po wcześniejszym ujawnieniu przekonań danej osoby).
Powyższe przykłady nie wyczerpują tematu dyskryminacji, często wiele jej form przenika się wzajemnie.
Na ten temat istnieje szeroka bibliografia.
Warto podkreślić, że prawo dopuszcza kilka możliwości odejścia od zasady równego traktowania
w przypadku pracy. Istnieją zawody, które mają ściśle określone kryteria (wiek, stan zdrowia, obywatelstwo etc.). W takim przypadku nie można mówić o dyskryminacji.
Newsy
Zobacz więcej newsów
Dane statystyczne
Mniejszości narodowe i etniczne na Pomorzu Zachodnim
W rozumieniu ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz
o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz.141 z późn. zm.) mniejszością narodową jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki:
- jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej;
- w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją;
- dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji;
- ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę;
- jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej
100 lat; - utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
Za mniejszości narodowe uznaje się następujące mniejszości:
białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską, żydowską.
Za mniejszości etniczne uznaje się następujące mniejszości:
karaimską, łemkowską, romską, tatarską.
Na podstawie Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2021, dane dotyczące mniejszości narodowych i etnicznych na Pomorzu Zachodnim kształtują się następująco:
Ukraińska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 82 440 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 5 735.
W regionie organizacją skupiającą mniejszość ukraińską jest Związek Ukraińców w Polsce:
- Oddział w Szczecinie
ul. Mickiewicza 45, tel. 91 422 16 96,
Przewodniczący Zarządu – Piotr Kołodziej,
mail; zupszczecin@poczta.onet.pl,
Facebook: ukraincy.szczecin,
Na terenie szczecińskiego oddziału Związku Ukraińców działają 4 koła lokalne m.in. w Ińsku, Stargardzie, Trzebiatowie i w Szczecinie.
- Oddział w Koszalinie
ul. Piłsudskiego 6/1
tel. 94 342 64 70,
Przewodniczący Zarządu – Roman Biłas,
mail; zup_koszalin@wp.pl,
https://www.facebook.com/UkraincyKoszalin/
Na terenie koszalińskiego oddziału Związku Ukraińców działa 9 kół lokalnych m.in. w Koszalinie, Kołobrzegu, Szczecinku, Białym Borze, Wałczu, Świdwinie, Przećminie, Charzynie, Bielicy.
Niemiecka mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 144 177 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 5 222.
- Organizacją tej społeczności jest Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Mniejszości Niemieckiej w Polsce Oddział w Szczecinie
ul. Dworcowa 19,
tel. 91 433 74 93,
mail: tskmn-szczecin@o2.pl,
Przewodniczący – Tomasz Krauze,
Mniejszość Niemiecka w Polsce: www.vdg.pl
Żydowska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 17 156 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 594.
- Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce Oddział w Szczecinie
ul. Niemcewicza 1/1
tel. 91 422 06 74,
Przewodnicząca – Róża Król,
mail; tskz.szczecin@gmail.com, - Gmina Wyznaniowa Żydowska w Szczecinie
ul. Niemcewicza 2/1,2. tel. 91 422 19 05,
Przewodniczący – Maciej Narkiewicz-Jodko,
gwz.szczecin@gmail.com,
Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce
www.tskz.pl,
Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP: www.jewish.org.pl,
Wirtualny Sztetl – Muzeum Historii Żydów Polskich: www.sztetl.org.pl
Litewska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 10 287 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim 332 .
Główną organizacją skupiającą Litwinów w województwie jest:
- Stowarzyszenie Litwinów w Polsce Oddział w Szczecinie,
Przewodniczący Stowarzyszenia – Witold Narkiewicz, - Stowarzyszenie Litwinów w Polsce: www.punskas.pl
Rosyjska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 15 994 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 719.
- Zachodniopomorscy Rosjanie zrzeszeni są w Zachodniopomorskim Stowarzyszeniu Rosjan w Szczecinie.
Białoruska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 56 607 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 1 531.
- Mniejszość białoruska w Polsce: www.bialorus.pl
Czeska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 7 818 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 244.
Zachodniopomorscy Czesi nie są zrzeszeni w żadnej organizacji.
- Mniejszość czeska w Polsce: www.czesi.pl
Słowacka mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 5 889 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 175.
Zachodniopomorscy Słowacy nie są zrzeszeni w żadnej organizacji.
Romska mniejszość etniczna, do której przynależność zadeklarowało 13 303 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 766.
Zachodniopomorscy Romowie są zrzeszeni w kilku organizacjach:
- Związek Romów Polskich w Szczecinku
ul. Wyszyńskiego 32,
78-400 Szczecinek
tel. 94 372 50 98,
Prezes – Karolina Stempień ,
mail; zrp.edukacja@wp.pl, www.romowie.com , - Królewska Fundacji Romów w Szczecinku
ul. 1-go Maja 85,
78-400 Szczecinek
tel. 94 717 38 71,
Prezes Zarządu- Bogdan Trojanek
bogdantrojanek@gmail.com,
https://www.facebook.com/KrolewskaFundacjaRomow/?locale=pl_PL - Stowarzyszenie Integracji i Rozwoju Mniejszości Narodowych „Parno Foro” w Białogardzie
ul. Zamojskiego 7,
78-200 Białogard
Prezes Zarządu – Dariusz Głowacki,
https://www.facebook.com/parno.foro/?locale=pl_PL - Stowarzyszenie Romów Zachodniopomorskich „TERNE CIERCHENIA” w Świnoujściu,
ul. Bolesława Chrobrego 26/2
72-600 Świnoujście
Przewodniczący – Dariusz Neuman,
ternecierchenia.swinoujscie@gmail.com,
tel. 913 223 038 - Stowarzyszenie Romów „PATRA” w Pyrzycach
ul. Jana Pawła II 2a,
74-200 Pyrzyce
mail; stowarzyszenie.patra@wp.pl,
Przewodnicząca – Krystyna Tabaczyk. - Stowarzyszenie Mniejszości Narodowej Roma w Polsce „Jankesci”
ul. Struga 10,
70-784 Szczecin,
mail; roma.jankesci@neostrada.pl,
tel. 601088512.
Przewodniczący – Józef Łakatosz. - Stowarzyszenie Romów „Romano Kher” w Białogardzie
ul. Piłsudskiego 64,
tel. 7513105277, mail; Chomicz.ewa@neostrada.pl ,
Prezes Zarządu – Piotr Rutkowski. - Freida” Fundacja-Edukacyjno-Integracyjna,
Koszalin ul. Zwycięstwa 145/1, tel. 512866348
Przewodniczący – Władysław Doliński.
Karaimska mniejszość etniczna, do której przynależność zadeklarowało 3 479 obywateli RP,
w województwie zachodniopomorskim – 154.
- Mniejszość karaimska w Polsce: www.karaimi.org
Łemkowska mniejszość etniczna, do której przynależność zadeklarowało 13 607 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 438.
W Województwie zachodniopomorskim Łemkowie nie posiadają swojej organizacji. Łemkowie aktywnie włączają się w organizacje wydarzeń kulturalnych organizowanych przez Proboszcza Cerkwi Św. Mikołaja w Szczecinie ks. Pawła Stefanowskiego.
- Łemkowie w Polsce: www.lemko.org
Ormiańska mniejszość narodowa, do której przynależność zadeklarowało 6 772 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 349.
Na terenie województwa zachodniopomorskiego działa organizacja zrzeszająca Ormian:
- Stowarzyszenie Ormiańskie „Mer Hajrenik” im. Abp. Józefa Teofila Teodorowicza. Prezes Zarządu – Pan Vahan Hakobyan, adres korespondencyjny: ul. Emilii Gierczak 1, 75-333 Koszalin, email: ormianie.koszalin@gmail.com ,
strona na Facebooku: https://www.facebook.com/ormianie.koszalin/
Tatarska mniejszość etniczna, do której przynależność zadeklarowało 5 295 obywateli RP, w tym
w województwie zachodniopomorskim – 218.
- Organizacją zrzeszającą Tatarów w RP Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej, www.ztrp.org.
- Tatarzy w Polsce, www.tatarzy.pl.
Społeczność posługująca się językiem regionalnym – kaszubskim, do której przynależność zadeklarowało 179 685 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim 714.
Główną organizacją kaszubską w Szczecinie jest:
- Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Szczecinie
Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie
ul. Korsarzy 34,
Prezes – dr Ryszard Stoltmann,
mail: kaszubi.szczecin@o2.pl - Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Koszalinie
ul. Adama Asnyka 15/11
75-003 Koszalin,
Prezes – Henryk Schűtz,
mail: hesche@o2.pl. - Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Stargardzie,
Prezes – Zdzisław Kosikowski - Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie
(społeczność posługująca się językiem regionalnym- kaszubskim),
www.kaszubi.pl
Grecka mniejszość , do której przynależność zadeklarowało 5 451 obywateli RP, w tym w województwie zachodniopomorskim – 291.
Na terenie województwa zachodniopomorskiego aktywnie funkcjonuje organizacja zrzeszająca obywateli RP pochodzenia greckiego.
- ELLAS PAREA – Stowarzyszenie Greków Pomorza Zachodniego w Polsce Oddział w Szczecinie,
tel. 91 482 07 36,
Przewodnicząca Zarządu – Pani Ekaterini Ewangelu,
Materiał opracowany na podstawie danych z Głównego Urzędu Statystycznego.
