Muzeum Narodowe

Muzeum Narodowe w Szczecinie to największe muzeum Pomorza Zachodniego i jedna z najważniejszych instytucji kultury północno-zachodniej Polski.

Placówka została utworzona 1 sierpnia 1945 r. jako Muzeum Miejskie, w 1947 r. przemianowano ją na Muzeum Pomorza Zachodniego, a od 1970 r. funkcjonuje jako instytucja o randze „narodowej”, co świadczy o znaczeniu kolekcji i podkreśla ogólnokrajowe znaczenie instytucji. 

Misją Muzeum jest ochrona, badanie i popularyzacja dziedzictwa kulturowego Pomorza Zachodniego oraz budowanie tożsamości regionalnej, narodowej i europejskiej. Kolekcja powstała dzięki przejęciu zbiorów przedwojennych instytucji oraz intensywnej pracy powojennych kustoszy – i wciąż jest rozbudowywana. Dziś to ponad 160 tysięcy obiektów: dzieła sztuki od średniowiecza do współczesności, muzealia z zakresu historii, archeologii, etnografii, numizmatyki czy zbiory nautyczne. Na uwagę zasługują m.in. unikatowe przykłady sztuki sakralnej i rzemiosła artystycznego, klejnoty i portrety dynastii Gryfitów czy płótna i rzeźby artystów polskich i związanych z Pomorzem. Muzeum posiada też jedną z największych w Polsce kolekcji obiektów związanych z kulturą materialną Afryki, Ameryki i Oceanii. 

Instytucja prezentuje swoje zbiory w ramach wystaw stałych i czasowych w kilku budynkach: głównym gmachu przy Wałach Chrobrego, Muzeum Historii Szczecina (Ratusz Staromiejski), Muzeum Tradycji Regionalnych, Muzeum Sztuki Współczesnej oraz nowoczesnym Centrum Dialogu Przełomy, które ukazuje najnowszą historię miasta i regionu. Ponadto Muzeum zarządza wystawą Zachodniopomorskich Kolei Dojazdowych w Gryficach. 

Muzeum realizuje ważne inwestycje i przedsięwzięcia modernizacyjne. Do najważniejszych należy projekt „Imago Mundi – przebudowa i remont zabytkowego budynku Muzeum Narodowego w Szczecinie”, realizowany w ramach działania FENX.7.1, współfinansowany z funduszy UE, dofinansowany ze środków Województwa Zachodniopomorskiego. Jego cele to modernizacja głównego gmachu muzealnego, poprawa warunków ekspozycyjnych i użytkowych oraz zakup nowoczesnego wyposażenia. Przykłady innych działań interdyscyplinarnych to m.in. badania nad wyrobami skórzanymi i tekstylnymi czy digitalizacja zbiorów technikami 3D. Ważną inicjatywą jest także międzynarodowy projekt „Wspólne drogi ku sztuce na Pomorzu”, realizowany wspólnie z Pommersches Landesmuseum w Greifswaldzie w ramach programu Interreg, służący pogłębianiu transgranicznej współpracy kulturowej. 

W 2025 roku Muzeum odwiedziło ponad sto tysięcy osób, a kolekcja powiększyła się o ponad pół tysiąca nowych obiektów. 

Muzeum Narodowe w Szczecinie może pochwalić się szeregiem wyróżnień, szczególnie dla Centrum Dialogu Przełomy. Są to m.in. World Building of the Year 2016, European Prize for Urban Public Space 2016 (dla placu Solidarności, pod którym znajduje się CDP), Grand Prix w Konkursie Architektonicznym tygodnika „Polityka” oraz specjalne wyróżnienie podczas Europe Museum of the Year Award (EMYA 2019) za zaangażowanie społeczno-edukacyjne. Poprzednie edycje konkursów ministerialnych i regionalnych przyznawały Muzeum nagrody za wyjątkowe wystawy i działania edukacyjne.