W województwie zachodniopomorskim instrumenty terytorialne odgrywają coraz większą rolę jako narzędzia wspierania zintegrowanego rozwoju lokalnego w perspektywie funduszy europejskich 2021–2027. Do najważniejszych należą Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) oraz Inne Instrumenty Terytorialne (IIT) – oba obejmują partnerstwa samorządowe, które wspólnie planują i realizują projekty odpowiadające lokalnym potrzebom rozwojowym.
ZIT – wspólne inwestycje miejskich obszarów funkcjonalnych
Instrument ZIT jest skierowany przede wszystkim do miejskich obszarów funkcjonalnych w regionie, które rozwijają partnerstwa między miastami i sąsiednimi gminami. W ramach województwa zachodniopomorskiego ustanowiono 8 obszarów ZIT:
- ZIT Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego,
- ZIT Koszalińsko-Kołobrzesko-Białogardzkiego Obszaru Funkcjonalnego,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego subregionalnego zespołu miast Strefa Centralna,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego Szczecinka,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego Wałcza,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego Gryfic,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego Sławna,
- ZIT Obszaru funkcjonalnego Kamienia Pomorskiego.
Celem ZIT jest realizacja zintegrowanych projektów – łączących działania infrastrukturalne, społeczne i środowiskowe – wspierających m.in. transport, rozwój gospodarczy, edukację i poprawę jakości życia mieszkańców. Partnerstwa przygotowują i realizują strategię terytorialną, która określa priorytety rozwojowe i konkretne przedsięwzięcia możliwe do dofinansowania ze środków unijnych.
IIT – elastyczne wsparcie poza ZIT
Inne Instrumenty Terytorialne (IIT) umożliwiają wsparcie innych obszarów terytorialnych, które nie wpisują się w formułę dużych miejskich obszarów funkcjonalnych, ale również potrzebują zintegrowanych działań rozwojowych. W województwie zachodniopomorskim są to:
- IIT Partnerstwa Lider Pojezierzy,
- IIT Partnerstwa powiatu goleniowskiego,
- IIT Partnerstwa powiatu gryfińskiego,
- IIT Partnerstwa powiatu stargardzkiego.
IIT daje możliwość realizacji projektów odpowiadających na specyficzne lokalne wyzwania – np. wsparcia infrastruktury wiejskiej, rozwój usług publicznych, działania społeczne czy poprawę spójności funkcyjnej między gminami.
Znaczenie dla Pomorza Zachodniego
Wprowadzenie i realizacja instrumentów terytorialnych w województwie zachodniopomorskim sprzyja partnerstwu samorządów, efektywnemu wykorzystaniu funduszy UE oraz kompleksowym inwestycjom, które łączą różne obszary rozwoju. Dzięki temu region może lepiej odpowiadać na potrzeby mieszkańców, umacniać lokalne rynki pracy, poprawiać dostęp do usług i wzmacniać spójność społeczną i gospodarczą swojego terytorium.
