Jest pierwszą unijną strategią makroregionalną i jest uzupełnieniem krajowych polityk zarządzania terytorialnego, która została zatwierdzona przez Radę Europejską w 2009 r.
Strategia obejmuje swoim zasięgiem osiem państw unijnych, leżących wokół Bałtyku (Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Polska, Szwecja) oraz dopuszcza współpracę z państwami spoza UE (zwłaszcza Norwegią, Islandią).
Głównym celem Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego jest zacieśnienie współpracy w regionie i wykorzystanie potencjału, jaki pojawił się wraz z rozszerzeniem Unii Europejskiej. Podmioty działające na rzecz realizacji SUERMB, dzięki innowacyjnemu podejściu do współpracy regionalnej i poprzez konkretne projekty, wspólnie rozwiązują problemy regionu Morza Bałtyckiego.
Współpraca odbywa się na wielu poziomach: rządowym, regionalnym i lokalnym oraz z udziałem środowiska naukowego, ośrodków badawczych, organizacji pozarządowych, instytucji zarządzających programami operacyjnymi, a także sektora prywatnego.
Stwarza to więc możliwość nawiązania szerokich kontaktów z partnerami makroregionu, inicjowania nowych projektów oraz promowania na forum międzynarodowym projektów już istniejących.
Istotą SUERMB jest realizacja transnarodowych projektów flagowych na rzecz ochrony ekosystemu i poprawy stanu wód Bałtyku, tworzenia dogodnych warunków dla wzrostu dobrobytu oraz rozbudowy regionalnej infrastruktury (np. walka z zanieczyszczeniem środowiska, wypracowywanie nowoczesnych rozwiązań dla nawigacji morskiej).
Działalność ta odzwierciedla trzy główne cele SUERMB.
Jest realizowana w oparciu o środki istniejących instrumentów finansowych Unii Europejskiej, środki pochodzące z budżetów narodowych oraz środki pochodzące z międzynarodowych instytucji finansowych.
Wdrażanie Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego oparto na tzw. „Planie Działania”, który dzieli się na obszary tematyczne. Plan Działania, co do zasady, jest dokumentem elastycznym, poddawanym rewizjom, mającym na celu dopasowanie kształtu Strategii do bieżących potrzeb i nowych wyzwań w regionie.
Strategia Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego przewiduje rozwój w zakresie trzech niżej wymienionych celów, uznanych za kluczowe dla całego makroregionu:
• Save the Sea – Ochrona morza – w tym celu strategicznym uwaga skoncentrowana jest na zachowaniu czystości wód morskich, bogatej i zdrowej przyrodzie, czystej i bezpiecznej żegludze, a także poprawie współpracy przez morze.
• Connect the Region – Łączenie Regionu – stworzenie dobrych warunków transportowych dla mieszkańców regionu, uwiarygodnienie rynków energii elektrycznej, łączenie mieszkańców regionu oraz poprawa współpracy w obszarze zwalczania przestępczości transgranicznej.
• Increase Prosperity – Wzrost Dobrobytu – wsparcie dla stworzenia warunków do przewagi konkurencyjnej regionu Morza Bałtyckiego, pogłębianie i realizacja jednolitego rynku. Ponadto cel skupia się na zwiększeniu globalnej konkurencji regionu oraz na adaptacji do zmian klimatycznych, zapobieganiu katastrofom naturalnym i gospodarczym, a także zarządzaniu ryzykiem.
Cele Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego są realizowane poprzez grupę tzw. działań pilotażowych (oryg. ’pilot actions – PA’).
W ostatnim zaktualizowanym Action Plan z 2021 r. jest wymienionych czternaście działań, tj. :
- PA Nutri – OP Nutri
- PA Hazards – OP Zagrożenia
- PA Bio-economy – OP Biogospodarka
- PA Ship – OP Żegluga
- PA Safe – OP Bezpieczeństwo
- PA Transport – OP Transport
- PA Energy – OP Energia
- PA Spatial Planning – OP Planowanie przestrzenne
- PA Secure – OP Zabezpieczenie
- PA Tourism – OP Turystyka
- PA Culture – OP Kultura
- PA Innovation – OP Innowacja
- PA Health – OP Zdrowie
- PA Education – OP Edukacja
Zarządzanie SUE RMB zostało skonsolidowane poprzez utworzenie Centrum Strategii Morza Bałtyckiego (BSP).
BSP koordynuje budowanie potencjału, dzielenie się wiedzą i komunikację.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP pełni rolę Narodowego Koordynatora ds. SUERMB.
Kontakt Narodowy Koordynator ds. Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego Ministerstwo Spraw Zagranicznych Departament Polityki Europejskiej
E-mail: dpe.sekretariat@msz.gov.pl
tel. +48 22 523 9175
Dokumenty do pobrania
