ArtWell Net

W dniu 6 maja 2024 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego jednogłośnie wyraził zgodę na przystąpienie, w roli partnera do projektu Arts for Health and Well-being Network (Akronim: ArtWell Net), finansowanego w ramach funduszu Instytutu Szwedzkiego.

Kontekst

Dobre zdrowie psychiczne jest podstawą odporności społecznej, jednak nasze społeczeństwa borykają się z alarmująco wysokim odsetkiem osób cierpiących na zaburzenia psychiczne. Istnieje pilna potrzeba opracowania skutecznych strategii promocji zdrowia psychicznego i leczenia, aby sprostać temu rosnącemu wyzwaniu. Jednak sektor zdrowia nie może – i nie powinien – samodzielnie ponosić całego ciężaru zaspokajania stale rosnącego zapotrzebowania na wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego.

Sektory spoza opieki zdrowotnej odgrywają kluczową rolę w promowaniu dobrego samopoczucia. Na przykład działania kulturalne oferują skuteczne rozwiązania pozamedyczne dla osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami zdrowia psychicznego. Pozytywny wpływ działań społecznych opartych na sztuce na dobre samopoczucie i zdrowie jest dobrze udokumentowany i uznany przez Światową Organizację Zdrowia oraz inne kluczowe organizacje. Mimo to tylko kilka krajów, takich jak Wielka Brytania, włączyło działania oparte na sztuce do swoich krajowych systemów opieki zdrowotnej i promocji dobrego samopoczucia. W większości krajów inicjatywy te pozostają ograniczone do niewielkich projektów pilotażowych, które choć odnoszą sukcesy, rzadko są włączane do krajowych ram polityki.

W obszarze interwencji opartych na sztuce dostrzega się znaczny, niewykorzystany potencjał, który mógłby być szerzej eksploatowany. Tego rodzaju inicjatywy nie tylko stanowią opłacalne rozwiązanie w zakresie poprawy samopoczucia, ale również przyczyniają się do redukcji fragmentacji społecznej i poczucia osamotnienia. Dodatkowo, promują one bardziej holistyczne oraz zbiorowe podejście do zdrowia psychicznego, co jest niezwykle istotne w budowaniu społeczności, w których jednostki mogą czuć się wspierane i zintegrowane. Wykorzystanie takich interwencji może w znaczący sposób wzbogacić nasze podejście do zdrowia psychicznego, wprowadzając elementy kreatywności i wspólnego działania, które są kluczowe dla budowania silnych i zdrowych społeczności.

Aby uwolnić ten potencjał, interwencje oparte na sztuce wymagają silniejszego uznania politycznego i systematycznej integracji z polityką krajową. Inicjatywy AoP mają zazwyczaj charakter projektowy i nie są trwale zintegrowane z istniejącymi ramami, szczególnie w kontekście współpracy transnarodowej.  Działania pozostają fragmentaryczne, a obiecujące przedsięwzięcia często kończą się wraz z wyczerpaniem funduszy, zamiast być dalej rozwijane i instytucjonalizowane.

Godnym uwagi  przykładem współpracy transnarodowej jest trwający projekt Interreg Region Morza Bałtyckiego „Arts on Prescription”, który skupia partnerów z wielu krajów regionu Morza Bałtyckiego. Projekt ten ma się jednak zakończyć pod koniec 2025 r. i nie ma obecnie platformy, która pozwoliłaby utrzymać i rozwijać cenne partnerstwa oraz osiągnięte postępy.

Zdając sobie sprawę z tej luki, partnerzy projektu Art Well Net ma na celu utworzenie regionalnej sieci służącej wspólnej nauce praktyk związanych z programem „Sztuka na receptę”, zapewniającej skuteczne rozpowszechnianie wiedzy i doświadczenia wśród odpowiednich interesariuszy, w tym osób na stanowiskach decyzyjnych. Sieć ta nie tylko zapewni ciągłość udanych inicjatyw, ale także rozszerzy współpracę poprzez zaangażowanie nowych partnerów, ostatecznie reprezentujących cały region Morza Bałtyckiego i Ukrainę.

Cel projektu

Projekt ArtWell Net ma na celu zwrócenie uwagi decydentów i innych zainteresowanych stron na potencjał AoP jako niedocenianego, ale skutecznego i ekonomicznego narzędzia służącego do rozwiązywania trwającego kryzysu zdrowia psychicznego. Zamierzeniem projektu jest stworzenie sieci służącej wspólnej nauce praktyk Arts on Prescription (AoP), zapewniającej skuteczne rozpowszechnianie wiedzy i doświadczeń wśród odpowiednich interesariuszy w całym regionie Morza Bałtyckiego, i na Ukrainie. Sieć ta nie tylko zapewni ciągłość udanych inicjatyw, ale także rozszerzy współpracę poprzez zaangażowanie nowych partnerów. Obecnie nie istnieje żadna inna sieć tego rodzaju w regionie Morza Bałtyckiego, co sprawia, że inicjatywa ta jest wyjątkowym i niezbędnym krokiem w kierunku włączenia sztuki na receptę do długoterminowych strategii i polityk.

Partnerzy projektu

• Sunderby Folk High School (Szwecja)- Uniwersytet Ludowy,
• Województwo Zachodniopomorskie (Polska)
• Rada Miasta Kolomyia (Ukraina),
• Northern Dimension Partnership in Public Health and Social Well-being (NDPHS) (Szwecja),
• Region Norrbotten (Szwecja)

ArtWell Net oferuje wyjątkową możliwość wymiany wiedzy i najlepszych praktyk z innymi podmiotami mającymi doświadczenie we wdrażaniu metody AoP.

Etapy realizacji projektu

W początkowej fazie projektu, która obejmie zarówno pierwszy rok, jak i część drugiego, kluczowym priorytetem będzie intensywna wymiana wiedzy. Realizacja tego celu nastąpi poprzez organizację konferencji, warsztatów oraz wizyt studyjnych, które będą poświęcone najlepszym praktykom związanym z programem Art on Prescription (AoP). Uczestnicy będą mieli okazję do analizy wyciągniętych wniosków oraz możliwości transferu zdobytej wiedzy. Równocześnie, w tym etapie projektu, planowane jest zidentyfikowanie i zaangażowanie potencjalnych partnerów ArtWell Net, co ma na celu zapewnienie różnorodności wiedzy specjalistycznej oraz rozmaitych perspektyw. Takie podejście umożliwi stworzenie bogatszej platformy współpracy, sprzyjającej innowacyjnym rozwiązaniom i lepszemu zrozumieniu potrzeb uczestników projektu.

W ostatniej fazie projektu, po dokładnym zidentyfikowaniu kluczowych interesariuszy, zostaną oni formalnie zaproszeni do przystąpienia do sieci ArtWell Network, co ma na celu zapewnienie długoterminowego sukcesu tej inicjatywy. Następnie zostanie opracowane metody współpracy członków w sieci, które będą odpowiadały na ich zróżnicowane potrzeby i oczekiwania. W tym procesie uwzględnione zostaną specjalistyczne umiejętności członków sieci, poziomy zarządzania, dostępność oraz inne istotne czynniki, które mogą wpłynąć na efektywność funkcjonowania sieci. Takie zindywidualizowane podejście pozwoli na stworzenie elastycznej i skutecznej struktury, która będzie mogła dostosowywać się do zmieniającego się kontekstu i potrzeb jej członków, jednocześnie promując współpracę oraz innowacje w obszarze zdrowia psychicznego.

Projekt zakończy się konferencją finałową, podczas której zostanie uruchomiona sieć ArtWell Network i przedstawione kluczowe wyniki, kładąc podwaliny pod przyszłą współpracę i rozwój nowych inicjatyw.

Rezultaty

• Budowanie wiedzy i dzielenie się doświadczeniami, co ma kluczowe znaczenie dla tworzenia długotrwałych programów społecznych recept;
• Budowanie sieci osób wspierających dalszą realizację programów „Sztuka na receptę”;
• Włączenie dodatkowych polskich partnerów do sieci ArtWell, w tym partnerów twinningowych AoP.

Projekt jest też kontynuacją działań realizowanych przez Wydział Wspólpracy Terytorialny i Turystyki podjetych w ramach projektu Arts on Prescription.

Osoby do kontaktu:

Marta Ciesielska
Koordynator projektu
e-mail: mciesieska@wzp.pl
tel.: +48 (91) 454 25 25

Aleksandra Filipczak
Menadżer ds. komunikacji
e-mail: afilipczak@wzp.pl
tel.: +48 (91) 454 25 25