Nie boli, długo nie daje objawów, potem pojawia się kaszel, chrypka, ból w klatce piersiowej. Rak płuc pozostaje jednym z największych wyzwań onkologii w Polsce, gdyż wykrywany jest zbyt późno. Na Pomorzu Zachodnim rusza program, który ma to zmienić. Skierowany jest do osób z grupy najwyższego ryzyka i obejmie tysiące mieszkańców regionu. W czwartek, 19 lutego 2026 roku odbyła się konferencja prasowa z udziałem marszałka województwa Olgierda Geblewicza, podczas której przedstawiono szczegóły przedsięwzięcia.
Rak płuc to jeden z najbardziej śmiercionośnych nowotworów, ale jego wczesne wykrycie jest kluczowe w leczeniu. Na Pomorzu Zachodnim rusza nowatorski program badań przesiewowych. Będzie go realizował szpital wojewódzki w szczecińskim Zdunowie. Badaniami ma zostać objętych 8 tysięcy osób.
– Tego typu działania profilaktyczne powinny w dużej mierze być kierowane do mężczyzn. Jak pokazują zarówno statystyki Światowej Organizacji Zdrowia, jak i dane regionalne, aż dwie trzecie wszystkich przypadków raka płuca dotyczy właśnie panów. Dlatego program został oparty na dwóch filarach. Pierwszy to szeroko zakrojona edukacja, drugi natomiast obejmuje badania diagnostyczne, których celem jest jak najwcześniejsze wykrycie potencjalnej choroby – powiedział marszałek województwa Olgierd Geblewicz.
Program łączy działania edukacyjne z nowoczesną diagnostyką, bowiem profilaktyka i świadomość zdrowotna mają być równie ważne, jak i same badania.
– Apeluję też do rodzin tych pacjentów, bo to one najlepiej wiedzą, ile faktycznie pali ich bliski. Dobrze byłoby, żeby się przebadał, bo gdzieś pokasłuje, może gorzej się czuje, a tu ma taką szansę – mówiła dyrektorka Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie Małgorzata Usielska.
Specjaliści i eksperci zgodnie twierdzą, że kluczowy jest czas, a skala zagrożenie naprawdę duża.
– Rak płuca wciąż leczy się z bardzo ograniczoną skutecznością – jedynie około 15 proc. pacjentów ma szansę na pięcioletnie przeżycie. Co czwarta osoba w Polsce, która umiera z powodu choroby nowotworowej, umiera właśnie na raka płuca. W 80–85 proc. przypadków choroba ta jest konsekwencją palenia tytoniu. Pacjenci trafiają do nas zbyt późno. Dlaczego? Ponieważ rak płuca przez długi czas nie daje wyraźnych objawów bólowych. Dopóki rozwija się w obrębie płuca i nie obejmie innych struktur, takich jak ściana klatki piersiowej czy sąsiednie narządy, może przebiegać bezboleśnie. W efekcie wielu chorych zgłasza się dopiero w czwartym, zaawansowanym stadium choroby. Nierzadko już w izbie przyjęć wiemy, że możliwości skutecznego leczenia są bardzo ograniczone – podkreśliła konsultantka wojewódzka w dziedzinie chorób płuc lek. Iwona Witkiewicz.
Program profilaktyki raka płuc ruszy 25 lutego. Prowadzony będzie w Szpitalu Wojewódzkim w Szczecinie – w lokalizacji Zdunowo. Na jego realizację przeznaczonych zostanie 7,4 mln zł i będzie współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021-2027. Przyznał je Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie.
– By wziąć udział w programie trzeba być w odpowiedniej grupie wiekowej. To okres między 55, a 74 rokiem życia. Przedsięwzięcie jest skierowane dla osób, które w długim okresie swojego życia paliły papierosy, ale nie tylko, bo również dla osób, które porzuciły ten nałóg – wyjaśniała dyrektorka Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie Kinga Jacewicz.
Tylko w 2020 roku w województwie zachodniopomorskim z powodu raka płuc zmarło 1150 osób, co plasuje województwo na 5. miejscu w kraju.
W Szpitalu Wojewódzkim w Szczecinie (lokalizacja Zdunowo) startuje program na rzecz wczesnego wykrywania raka płuc.
