Gdy aparat kieruje uwagę na to, co drobne i pozornie nieistotne: gesty, spojrzenia, momenty wspólnego bycia obok siebie, powstaje wyjątkowa wystawa „Warstwy miłości”. Prace Moniki Libery zagościły w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. Wyjątkowe zdjęcia prezentowane są z okazji obchodów Światowego Dnia Osób z Zespołem Downa.
Niełatwa opowieść rodziców
Wystawę fotograficzną pn. „Warstwy miłości” organizuje w Urzędzie Marszałkowskim Koło Rodziców i Przyjaciół Dzieci z Zespołem Downa ISKIERKA TPD. Koło powstało w 2004 roku z inicjatywy kilku rodzin i działa w strukturze Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Dziś Iskierkowa rodzina podejmuje się licznych działań promocyjnych i edukacyjnych, mających na celu zmianę stereotypowego wizerunku osób z zespołem Downa, organizując wystawy fotograficzne, konferencje, spotkania, kiermasze. Jednym z takich wydarzeń będzie wernisaż „Warstwy miłości”.
– „Warstwy miłości” to kolejna wystawa fotograficzna, którą organizujemy, ale pierwsza, gdy bohaterami są rodziny. Wystawa mogła powstać dzięki wieloletniej współpracy z Moniką Liberą. Choć „współpraca” nie jest moim zdaniem najlepszym określeniem. Myślę, że jest to raczej czułe towarzyszenie, przyjaźń i obecność. Tylko dzięki niezwykłej wrażliwości Autorki mogły powstawać zdjęcia w domowych, intymnych przestrzeniach. Nie jest łatwo opowiedzieć, kim jest, jaki jest rodzic dziecka z niepełnosprawnością. W naszym życiu splata się tak wiele uczuć, ale nieprawda, że tylko tych trudnych. Mam nadzieję, że oglądający zdjęcia zobaczą ich znacznie więcej – podkreśla Przewodnicząca Koła Rodziców i Przyjaciół Dzieci z Zespołem Downa ISKIERKA TPD Marzanna Kuszyńska.
Od czułości i radości po zmęczenie czy milczenie
Celem wystawy jest zwiększenie widzialności rodzin wychowujących dzieci z zespołem Downa poprzez skierowanie uwagi na to, co zwykle pozostaje poza przestrzenią publiczną – codzienne gesty, chwile bliskości i momenty współistnienia, które budują ich rzeczywistość. Fotografie pozwalają zajrzeć w przestrzeń prywatną bohaterów – do domów, gdzie relacje rozwijają się w ciszy, powtarzalności i zwyczajności dnia.
Wystawa składa się z ośmiu czarno-białych fotografii powstałych w 2026 roku. Zdjęcia zostały wykonane w domach bohaterów – w przestrzeniach intymnych, rzadko dostępnych dla publicznego spojrzenia. Aparat kieruje uwagę na to, co drobne i pozornie nieistotne: gesty, spojrzenia, momenty wspólnego bycia obok siebie.
Na zdjęciach pojawia się najbliższe otoczenie, rodziny, a także codzienne rytuały bohaterów – od porannej kawy po wspólne milczenie. Obiektyw staje się tu czułym obserwatorem, który nie ocenia, lecz dokumentuje architekturę bliskości, udowadniając, że to właśnie w powtarzalnych gestach i znanych kątach mieszkania wykuwa się tożsamość osób z zespołem Downa oraz ich bliskich. Dzięki wieloletniej współpracy pomiędzy Artystką a Iskierką – towarzystwu przyjaciół dzieci, młodzieży i dorosłych z zespołem Downa udało się jej wyłapać te chwile. To momenty, które pojawiają się, gdy zapominamy o obecności aparatu w naszym życiu – czytamy w tekście kuratorskim wystawy Zofii Marii Wojtkowiak.
Nowa wystawa w atrium
Wystawa „Warstwy miłości” prezentowana jest w Urzędzie Marszałkowskim z okazji obchodów Światowego Dnia Zespołu Downa. Dzień ten obchodzony jest corocznie 21 marca. Data ta symbolizuje obecność trzeciego chromosomu w 21. parze chromosomów, co jest charakterystyczną cechą zespołu Downa. Prace można oglądać od poniedziałku do piątku w godzinach pracy Urzędu Marszałkowskiego.
– Bardzo serdecznie gratuluję tego pomysłu i czekamy na więcej. Jesteśmy otwarci na kolejne wystawy, kolejne wernisaże i to mogę z tego miejsca wszystkim państwu to zagwarantować. To naprawdę dla nas bardzo, bardzo wzruszający moment – mówiła podczas otwarcia Wicemarszałkini Województwa Zachodniopomorskiego Anna Bańkowska.
– Dziękuję Iskierkom za to wieloletnie zaufanie, że mnie zapraszacie do siebie. Tym razem nawet do swoich domów, co dla mnie było aktem naprawdę dużego zaufania i odwagi. Te zdjęcia działy się, jak wszyscy wiecie, w konkretnych domach, a bohaterami były konkretne osoby. Główną ideą tej wystawy było to, żeby uchwycić te wszystkie rzeczy, które zostają, gdy odrzucimy różnice – mówiła autorka zdjęć, fotografka Monika Libera.
Biografia artystyczna Moniki Libery
Monika Libera (ur. 1976) – fotografka mieszkająca w Szczecinie. Absolwentka fotografii na Akademii Sztuki w Szczecinie (dyplom magisterski, 2025) oraz socjologii na Uniwersytecie Szczecińskim.
Jej praktyka artystyczna zakorzeniona jest w fotografii konceptualnej i zaangażowanej społecznie. W swojej twórczości Libera bada doświadczenie ciała, choroby i wspólnoty – poszukując odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób osobista wrażliwość może stać się źródłem więzi i transformacji. Traktuje fotografię jako przestrzeń refleksji i emocjonalnej obecności, poruszając się między wymiarem indywidualnym a zbiorowym ludzkiego doświadczenia.
Praktyka artystki opiera się na długoterminowej współpracy z osobami doświadczającymi choroby i niepełnosprawności, w tym z Kołem Rodziców i Przyjaciół Dzieci z Zespołem Downa ISKIERKA, ośrodkami wsparcia oraz rodzinami dzieci z niepełnosprawnościami. Jej prace funkcjonują na styku dokumentu i podejścia relacyjnego, koncentrując się na codzienności, mikrogestach oraz sytuacjach budujących poczucie obecności i podmiotowości.
Fotografia nie pełni tu wyłącznie funkcji zapisu, lecz staje się narzędziem spotkania. Proces twórczy przybiera formę współuczestnictwa, w którym akt fotografowania zyskuje wymiar inkluzywny i performatywny, wzmacniając sprawczość portretowanych osób oraz redefiniując relację między artystką a bohaterami jej prac.
W projektach takich jak If/Jeśli oraz Bucket List Libera podejmuje temat doświadczenia choroby nowotworowej – własnego oraz innych kobiet – przekształcając intymne narracje w uniwersalne refleksje o stracie, nadziei i redefinicji tożsamości. W cyklu Przyjaciele nie liczą chromosomów koncentruje się na wspólnocie, czułości i inkluzywności, portretując osoby z zespołem Downa z empatią i szacunkiem, podkreślając ich widzialność oraz poczucie przynależności.
Jej twórczość łączy wrażliwość dokumentalną z analizą konceptualną, zapraszając odbiorców do refleksji nad egzystencją, troską i współdzielonym doświadczeniem. Prace Libery były prezentowane m.in. w Zona Sztuki Aktualnej w Szczecinie, Galerii Prezydenckiej, INKU oraz w innych przestrzeniach sztuki współczesnej w Polsce. Wygrała konkurs SHOWOFF 2026 organizowany przez Krakow Photomonth.
