Na czym polega podejście LEADER?
Istotą programu LEADER jest tzw. oddolne podejście (bottom-up), co oznacza, że to lokalna społeczność – a nie instytucje centralne – diagnozuje problemy swojego terenu i wypracowuje sposoby ich rozwiązania.
Kluczowe jest partnerstwo trójsektorowe (publiczny, społeczny, gospodarczy) zrzeszone w Lokalne Grupy Działania (LGD). Działania te, finansowane z funduszy UE, promują innowacyjność, wykorzystanie miejscowych zasobów oraz aktywizację mieszkańców.
Główne zasady i cechy podejścia LEADER:
- Oddolność:Lokalne strategie rozwoju (LSR) są tworzone i wdrażane przez mieszkańców, a nie narzucane odgórnie.
- Lokalne Grupy Działania (LGD):Partnerstwa publiczno-prywatne, które decydują o kierunkach rozwoju i rozdzielają środki.
- Terytorialność:Działania są dopasowane do spójnego obszaru o wspólnej tożsamości.
- Innowacyjność:Wdrażanie nowych rozwiązań (produktów, usług, metod) w skali lokalnej.
- Integracja i współpraca:Łączenie różnych dziedzin gospodarki oraz wymiana doświadczeń (sieciowanie).
Interwencja LEADER była z powodzeniem realizowana w ramach PROW 2007-2013 oraz PROW 2014-2020.
W ramach PS WPR na lata 2023-2027 projekty realizowane są poprzez Interwencję I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS).
Interwencja I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS)- komponent Wdrażanie LSR
Wdrożenie interwencji polega na realizacji przez Lokalne Grupy Działania (LGD) wybranych strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (LSR) na obszarach wiejskich.
Zakresy, na które może zostać przyznana pomoc:
1.rozwój przedsiębiorczości, w tym rozwój biogospodarki lub zielonej gospodarki poprzez podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne oraz rozwijanie pozarolniczej działalności gospodarczej;
2.rozwój pozarolniczych funkcji małych gospodarstw rolnych w zakresie tworzenia lub rozwijania: gospodarstw agroturystycznych, zagród edukacyjnych oraz gospodarstw opiekuńczych;
3.rozwój współpracy poprzez tworzenie lub rozwijanie krótkich łańcuchów żywnościowych;
4.przygotowanie koncepcji inteligentnej wsi;
5.poprawa dostępu do małej infrastruktury publicznej;
6.kształtowanie świadomości obywatelskiej o znaczeniu zrównoważonego rolnictwa, gospodarki rolno-spożywczej, zielonej gospodarki, biogospodarki, wsparcie rozwoju wiedzy i umiejętności w zakresie innowacyjności, cyfryzacji lub przedsiębiorczości a także wzmacnianie programów edukacji liderów życia publicznego i społecznego, z wyłączeniem inwestycji infrastrukturalnych;
7.włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji;
8.ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi;
9.przygotowanie projektów partnerskich
W ramach interwencji pomoc przyznaje się na następujące rodzaje operacji: operacje własne LGD oraz operacje realizowane przez podmioty inne niż LGD, w tym operacje realizowane w partnerstwie i operacje w ramach projektów partnerskich oraz projekty grantowe.
Pomoc wypłacana będzie w formie: zwrotu kosztów kwalifikowalnych rzeczywiście poniesionych przez beneficjenta, kosztów jednostkowych lub płatności ryczałtowych.
- Wsparcie udzielane w formie ryczałtu udzielane jest w zakresie:
- podejmowania pozarolniczej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, tworzenia gospodarstw agroturystycznych, zagród edukacyjnych oraz gospodarstw opiekuńczych, przygotowanie projektów partnerskich międzynarodowych – do wysokości 150 tys. zł;
- przygotowanie projektów partnerskich krajowych – do wysokości 50 tys. zł;
- tworzenia krótkich łańcuchów żywnościowych – do wysokości 350 tys. zł.
W pozostałych przypadkach (w tym na operacje własne LGD) wsparcie udzielane jest w formie refundacji kosztów kwalifikowalnych do wysokości 500 tys. zł.
- osoby fizyczne, w tym wykonujące działalność gospodarczą;
- osoby prawne, w tym organizacje pozarządowe, jednostki sektora finansów publicznych, mikro- i małe przedsiębiorstwa lub LGD (w ramach projektów grantowych lub operacji własnych);
- jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.
Szczegółowe informacje dotyczące formy, wysokości oraz limit pomocy, a także poziomu dofinansowania oraz warunków obowiązujących dla poszczególnych zakresów wsparcia znajdziesz w wytycznych szczegółowych i wytycznych podstawowych:
Link do wytycznych szczegółowych:
Link do wytycznych podstawowych: